FRM là gì? Dành cho ai, thi những gì và cần điều kiện gì
FRM (Financial Risk Manager) là chứng chỉ chuyên môn về quản trị rủi ro tài chính do Hiệp hội các chuyên gia quản trị rủi ro toàn cầu (GARP) cấp. Muốn có chứng chỉ FRM, một người phải đậu hai bài thi trắc nghiệm và chứng minh ít nhất hai năm kinh nghiệm làm việc liên quan đến rủi ro. Bài viết giải thích nội dung từng phần thi, lệ phí theo công bố của GARP, điều kiện cấp chứng chỉ và điểm khác nhau giữa FRM và CFA.
1. FRM là gì?
FRM là chứng chỉ nghề nghiệp xác nhận người sở hữu có kiến thức để nhận diện, đo lường, theo dõi và quản lý rủi ro tài chính. Đơn vị cấp là GARP (Global Association of Risk Professionals), một hiệp hội nghề nghiệp phi lợi nhuận dành cho người làm quản trị rủi ro. FRM® là nhãn hiệu đã đăng ký của GARP.
Kỳ thi FRM đầu tiên được tổ chức năm 1997. Theo GARP, đến nay hơn 100.000 người tại hơn 190 quốc gia và vùng lãnh thổ đã hoàn tất chứng chỉ này.
Điểm cần phân biệt là chứng chỉ FRM chỉ được cấp khi đáp ứng đủ cả hai điều kiện: đậu hai phần thi và có kinh nghiệm làm việc được GARP chấp nhận. Người mới đậu Part I hay cả Part II nhưng chưa nộp kinh nghiệm thì chưa được gọi là FRM.
2. Chứng chỉ FRM dành cho ai?
FRM phù hợp với người đang làm hoặc muốn làm công việc mà việc đo lường và kiểm soát rủi ro là phần chính của nhiệm vụ. GARP liệt kê các loại công việc thường được chấp nhận làm kinh nghiệm gồm phân tích rủi ro, kiểm định mô hình (model validation), giao dịch, quản lý danh mục, ngân quỹ (treasury), kiểm toán và tư vấn.
Tại Việt Nam, các vị trí gần với nội dung FRM thường nằm ở:
- Khối quản lý rủi ro của ngân hàng thương mại: rủi ro tín dụng, rủi ro thị trường, rủi ro thanh khoản, rủi ro hoạt động.
- Bộ phận quản lý tài sản – nợ (ALM) và nguồn vốn của ngân hàng.
- Công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, công ty bảo hiểm (quản lý rủi ro danh mục, ký quỹ).
- Công ty kiểm toán, tư vấn có mảng rủi ro tài chính và kiểm định mô hình.
Khung an toàn vốn mà khối rủi ro ngân hàng phải tuân thủ được giải thích trong bài Basel III là gì?
GARP không đặt điều kiện bằng cấp hay kinh nghiệm để đăng ký thi. Vì vậy sinh viên năm cuối cũng có thể thi trước và tích lũy kinh nghiệm sau. Tuy vậy, nội dung thi dùng nhiều xác suất thống kê, định giá trái phiếu và phái sinh, nên người chưa học các môn này thường cần nhiều thời gian chuẩn bị hơn. GARP cho biết thí sinh tự báo cáo trung bình khoảng 240 giờ học cho mỗi phần, dao động từ dưới 100 giờ đến hơn 400 giờ.
3. Cấu trúc kỳ thi FRM
Kỳ thi FRM gồm hai phần, đều là trắc nghiệm, chấm đậu hoặc trượt (không công bố điểm số cụ thể mà chỉ báo nhóm phân vị). Part I có 100 câu, Part II có 80 câu, mỗi phần làm trong 4 giờ, các câu có trọng số như nhau.
Tỷ trọng từng mảng kiến thức theo tài liệu hướng dẫn chương trình 2026 của GARP được tóm tắt trong Hình 1. GARP gọi đây là tỷ trọng gần đúng, nên số câu thực tế của từng mảng có thể lệch đôi chút.

3.1. Part I: nền tảng và công cụ
Part I kiểm tra công cụ cần có trước khi đo lường rủi ro. Bốn mảng gồm:
| Mảng kiến thức | Tên tiếng Anh | Tỷ trọng | Số câu tương ứng (trên 100) |
|---|---|---|---|
| Nền tảng quản trị rủi ro | Foundations of Risk Management | 20% | khoảng 20 |
| Phân tích định lượng | Quantitative Analysis | 20% | khoảng 20 |
| Thị trường và sản phẩm tài chính | Financial Markets and Products | 30% | khoảng 30 |
| Định giá và mô hình rủi ro | Valuation and Risk Models | 30% | khoảng 30 |
Phần định lượng gồm xác suất, thống kê, hồi quy và chuỗi thời gian. Phần thị trường và sản phẩm đi vào kỳ hạn, hoán đổi, quyền chọn, trái phiếu và thị trường ngoại hối. Phần định giá và mô hình rủi ro gồm giá trị chịu rủi ro (VaR – Value at Risk), định giá trái phiếu theo lãi suất, định giá quyền chọn và kiểm định sức chịu đựng (stress testing).
3.2. Part II: đo lường và quản lý từng loại rủi ro
Part II áp dụng công cụ của Part I vào từng loại rủi ro cụ thể. Sáu mảng gồm:
| Mảng kiến thức | Tên tiếng Anh | Tỷ trọng | Số câu tương ứng (trên 80) |
|---|---|---|---|
| Rủi ro thị trường | Market Risk Measurement and Management | 20% | khoảng 16 |
| Rủi ro tín dụng | Credit Risk Measurement and Management | 20% | khoảng 16 |
| Rủi ro hoạt động và khả năng chống chịu | Operational Risk and Resilience | 20% | khoảng 16 |
| Rủi ro thanh khoản và ngân quỹ | Liquidity and Treasury Risk Measurement and Management | 15% | khoảng 12 |
| Quản trị rủi ro trong quản lý đầu tư | Risk Management and Investment Management | 15% | khoảng 12 |
| Các vấn đề thời sự của thị trường tài chính | Current Issues in Financial Markets | 10% | khoảng 8 |
Mảng rủi ro thị trường đi sâu vào ước lượng VaR, kiểm định ngược (backtesting) và tổn thất kỳ vọng vượt ngưỡng (ES – Expected Shortfall). Mảng rủi ro tín dụng gồm xác suất vỡ nợ, tổn thất khi vỡ nợ và các sản phẩm phái sinh tín dụng. Mảng "các vấn đề thời sự" chỉ có tài liệu đọc trực tuyến và thay đổi hằng năm theo diễn biến của thị trường.
Cách ngân hàng Việt Nam phân loại nợ có vấn đề, một đầu ra của quản trị rủi ro tín dụng, được trình bày trong bài Nợ xấu là gì?
3.3. Hình thức thi, lịch thi và tỷ lệ đậu
FRM thi trên máy tính (CBT – computer-based testing) tại trung tâm khảo thí, không thi từ xa tại nhà. Ngoài Trung Quốc đại lục, Hồng Kông và Thái Lan, thí sinh đặt lịch qua đơn vị khảo thí PSI và xem địa điểm còn chỗ khi chọn đợt thi. Đề thi bằng tiếng Anh, không có bảng công thức, và chỉ được dùng các loại máy tính tài chính GARP cho phép.
GARP tổ chức thi ba đợt mỗi năm, vào tháng 5, tháng 8 và tháng 11. Lịch năm 2027 công bố trên trang lệ phí của GARP như sau:
| Đợt thi | Part I | Part II |
|---|---|---|
| Tháng 5/2027 | 8–13/5/2027 | 15–17/5/2027 |
| Tháng 8/2027 | 13–14/8/2027 (buổi sáng) | 13–14/8/2027 (buổi chiều) |
| Tháng 11/2027 | 13–18/11/2027 | 20–22/11/2027 |
Thí sinh có thể đăng ký cả hai phần trong cùng một đợt. Riêng đợt tháng 8, hai phần thi được xếp cùng ngày. Nếu trượt hoặc vắng mặt Part I, bài Part II của đợt đó không được chấm.
Ở đợt tháng 11/2025, tỷ lệ đậu do GARP công bố là 47% với Part I và 50% với Part II. Kết quả được trả trên cổng thí sinh trong vòng tám tuần sau khi đợt thi kết thúc.
Lưu ý: Nhiều bài viết tiếng Việt vẫn mô tả FRM là kỳ thi giấy, tổ chức hai lần mỗi năm vào tháng 5 và tháng 11. Thông tin này đã cũ. Theo GARP, kỳ thi hiện được tổ chức trên máy tính, ba đợt mỗi năm.
4. Lệ phí thi FRM là bao nhiêu?
Lệ phí thi FRM gồm một khoản phí ghi danh trả một lần và phí đăng ký cho từng phần thi. Theo trang lệ phí của GARP (kiểm tra ngày 08/11/2026), áp dụng cho các đợt thi năm 2027:
- Phí ghi danh (enrollment fee): 400 USD, trả một lần khi đăng ký Part I lần đầu.
- Phí đăng ký mỗi phần thi: 600 USD nếu đăng ký sớm (early registration), 800 USD nếu đăng ký thường (standard registration).
- Thanh toán bằng chuyển khoản ngân hàng: cộng thêm 50 USD phí xử lý.
- Dời sang đợt thi khác (deferral): được dời một lần, sang một trong hai đợt kế tiếp, phí 250 USD (theo FRM Candidate Guide 2026).
Lệ phí chưa gồm các loại thuế như VAT hoặc GST nếu có, và GARP ghi rõ mọi mức phí có thể thay đổi.
Ví dụ: Một thí sinh đậu cả hai phần ngay lần đầu và luôn đăng ký sớm trả 400 + 600 + 600 = 1.600 USD. Nếu cả hai phần đều đăng ký thường, tổng là 400 + 800 + 800 = 2.000 USD, cao hơn 400 USD. Nếu đăng ký sớm nhưng phải dời một lần, tổng là 1.600 + 250 = 1.850 USD. Mỗi lần thi lại phải trả thêm phí đăng ký của phần thi đó.
Như vậy chi phí lệ phí tối thiểu để thi xong hai phần FRM là 1.600 USD theo biểu phí năm 2027, chưa tính thuế (nếu có), tài liệu ôn thi và các lần thi lại.
5. Điều kiện để được cấp chứng chỉ FRM
Để được cấp chứng chỉ FRM, thí sinh phải đáp ứng ba điều kiện theo quy định của GARP:
- Đậu Part I.
- Đậu Part II trong vòng bốn năm kể từ khi đậu Part I.
- Nộp và được GARP chấp nhận ít nhất hai năm kinh nghiệm làm việc toàn thời gian liên quan đến rủi ro, trong vòng 10 năm kể từ khi đậu Part II. Kinh nghiệm có thể tích lũy trước hoặc sau khi thi.
GARP xét kinh nghiệm theo nội dung công việc chứ không theo chức danh: nhận diện, đo lường, theo dõi hoặc quản lý rủi ro phải là một phần đáng kể trong trách nhiệm của vị trí đó. Nếu quá thời hạn mà chưa nộp kinh nghiệm, thí sinh phải ghi danh lại, đóng lại phí và thi lại cả hai phần.

Sau khi được cấp chứng chỉ, GARP kỳ vọng người có FRM tích lũy 40 tín chỉ phát triển nghề nghiệp liên tục (CPD – Continuing Professional Development) trong mỗi chu kỳ hai năm, tương đương khoảng 40 giờ học.
6. FRM và CFA khác nhau thế nào?
FRM và CFA khác nhau chủ yếu ở phạm vi: FRM chuyên sâu vào đo lường và quản lý rủi ro tài chính, còn chương trình CFA của CFA Institute bao quát phân tích đầu tư và quản lý danh mục, trong đó quản trị rủi ro chỉ là một phần.
| Tiêu chí | FRM | CFA |
|---|---|---|
| Đơn vị cấp | GARP | CFA Institute |
| Trọng tâm | Rủi ro thị trường, tín dụng, hoạt động, thanh khoản | Phân tích đầu tư, định giá, quản lý danh mục |
| Số phần thi | 2 | 3 |
| Kinh nghiệm yêu cầu | 2 năm toàn thời gian liên quan đến rủi ro | Ít nhất 4.000 giờ làm việc liên quan, trong tối thiểu 36 tháng |
| Vị trí thường gặp | Quản lý rủi ro ngân hàng, ALM, kiểm định mô hình | Phân tích cổ phiếu, quản lý quỹ, tư vấn đầu tư |
Hai chứng chỉ có phần giao nhau về định lượng, trái phiếu, phái sinh và tỷ giá. Người chọn giữa hai chứng chỉ thường căn cứ vào vị trí công việc muốn theo, không phải vào độ khó.
Cấu trúc ba cấp độ, lệ phí và điều kiện của CFA được trình bày trong bài CFA là gì? Dành cho ai?
Với người theo hướng kế toán, kiểm toán, xem thêm ACCA là gì? Dành cho ai?
7. Lưu ý khi tìm hiểu chứng chỉ FRM
7.1. FRM không phải giấy phép hành nghề tại Việt Nam
FRM là chứng chỉ nghề nghiệp do một hiệp hội quốc tế cấp, không phải giấy phép do cơ quan nhà nước Việt Nam cấp. Ví dụ, người hành nghề môi giới, phân tích tài chính hay quản lý quỹ tại công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ vẫn cần chứng chỉ hành nghề chứng khoán do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cấp theo Luật Chứng khoán 2019 (đã sửa đổi, bổ sung) và Thông tư 135/2025/TT-BTC ngày 26/12/2025 của Bộ Tài chính.
7.2. Đậu hai phần thi chưa phải là FRM
Người đậu cả hai phần nhưng chưa được GARP chấp nhận kinh nghiệm chỉ nên ghi là đã đậu kỳ thi FRM. GARP có quy định riêng về cách dùng danh xưng và nhãn hiệu FRM, nên cách ghi trên hồ sơ xin việc cần theo đúng quy định đó.
7.3. Lệ phí, lịch thi và chương trình thay đổi hằng năm
GARP cập nhật tài liệu đọc, tỷ trọng và lệ phí theo từng năm, và các trang chính thức đôi khi có hai phiên bản thông tin khác nhau trong giai đoạn chuyển tiếp. Trước khi đăng ký, nên đối chiếu trực tiếp trên garp.org vì các bài tổng hợp (kể cả bài này) có thể chậm cập nhật.
7.4. Chứng chỉ không thay được kinh nghiệm và kỹ năng thực hành
Đề thi FRM kiểm tra kiến thức qua câu hỏi trắc nghiệm. Công việc thực tế ở khối rủi ro còn đòi hỏi xử lý dữ liệu, lập trình mô hình và hiểu quy định của Ngân hàng Nhà nước, những phần mà kỳ thi không đo được.
Công việc của một chuyên viên phân tích tài chính được mô tả trong bài Financial Analyst là gì?
8. Câu hỏi thường gặp
Sinh viên có thi FRM được không?
Được. GARP không yêu cầu bằng cấp hay kinh nghiệm để đăng ký thi. Kinh nghiệm hai năm chỉ cần khi xin cấp chứng chỉ và có thể nộp sau khi đã đậu cả hai phần, trong thời hạn GARP quy định.
Thi FRM mất bao lâu?
Thời gian tối thiểu là một đợt thi nếu đăng ký và đậu cả hai phần cùng lúc. Phần lớn thí sinh thi từng phần ở hai đợt khác nhau. Thời gian để được cấp chứng chỉ còn phụ thuộc vào việc đã có đủ hai năm kinh nghiệm hay chưa.
Có được thi Part II trước Part I không?
Không. GARP yêu cầu đậu Part I trước. Thí sinh có thể ngồi thi cả hai phần trong cùng một đợt, nhưng Part II chỉ được chấm khi Part I đậu.
Chứng chỉ FRM có thời hạn không?
Tài liệu của GARP không nêu thời hạn hết hiệu lực của chứng chỉ FRM. GARP kỳ vọng người có chứng chỉ tích lũy 40 tín chỉ CPD (khoảng 40 giờ) mỗi chu kỳ hai năm. Quy định chi tiết về việc duy trì danh xưng nên xem trực tiếp trên garp.org.
Kết luận
FRM là chứng chỉ quản trị rủi ro tài chính của GARP, gồm hai phần thi trắc nghiệm (100 câu và 80 câu) và điều kiện hai năm kinh nghiệm liên quan đến rủi ro. Chứng chỉ phù hợp nhất với người làm hoặc định làm ở khối rủi ro, nguồn vốn, kiểm định mô hình của ngân hàng và tổ chức tài chính. Lệ phí, lịch thi và chương trình thay đổi hằng năm, nên cần đối chiếu với garp.org trước khi đăng ký.
Nguồn tham khảo
- GARP, FRM Program and Exams: https://www.garp.org/frm/program-exams
- GARP, FRM Fees and Payments: https://www.garp.org/frm/fees-payments
- GARP, 2026 FRM Study Guide (tỷ trọng từng mảng kiến thức): https://www.garp.org/hubfs/GARP%20Design/frm/pdf/study-materials/2026/frm-study-guide-26.pdf
- GARP, 2026 FRM Candidate Guide (tỷ trọng gần đúng, thời hạn nộp kinh nghiệm, phí dời đợt thi): https://www.garp.org/hubfs/GARP%20Design/frm/pdf/study-materials/2026/frm-candidate-guide-26.pdf
- GARP, FRM Frequently Asked Questions: https://www.garp.org/frm/frequently-asked-questions
- GARP, Financial Risk Manager (FRM): https://www.garp.org/frm
- GARP, Continuing Professional Development: https://www.garp.org/cpd
- CFA Institute, CFA Program: https://www.cfainstitute.org/programs/cfa-program
- Thông tư 135/2025/TT-BTC ngày 26/12/2025 của Bộ Tài chính quy định về hành nghề chứng khoán, Cổng dịch vụ công tỉnh Nghệ An: https://hcc.nghean.gov.vn/laws/detail/Trang-chu-Thong-tu-so-135-2025-TT-BTC-cua-Bo-Tai-chinh-Quy-dinh-ve-hanh-nghe-chung-khoan-2085/
Đọc tiếp: CFA là gì? Dành cho ai?