CFA và ACCA khác nhau thế nào? So sánh nội dung, điều kiện, lệ phí và tỷ lệ đỗ
CFA và ACCA khác nhau trước hết ở nghề mà mỗi chương trình hướng tới. CFA (Chartered Financial Analyst) là danh hiệu nghề đầu tư do CFA Institute cấp, xoay quanh phân tích chứng khoán và quản lý danh mục. Bằng ACCA là tư cách hội viên của ACCA (Association of Chartered Certified Accountants), Hiệp hội Kế toán Công chứng Anh quốc, xoay quanh kế toán, kiểm toán, thuế và báo cáo tài chính. Bài viết so sánh hai chương trình theo nội dung học, điều kiện, kinh nghiệm, lệ phí và tỷ lệ đỗ để người đọc tự đối chiếu với công việc mình hướng tới.
1. CFA và ACCA là gì?
CFA và ACCA đều là chứng nhận nghề nghiệp do một tổ chức nghề nghiệp quốc tế cấp, không phải văn bằng đại học và không phải giấy phép hành nghề do nhà nước Việt Nam cấp. Người Việt thường gọi chung là "chứng chỉ", nhưng CFA là một danh hiệu còn ACCA là tư cách hội viên, và cả hai đều không phải văn bằng do cơ sở giáo dục cấp.
- CFA là danh hiệu (charter) do CFA Institute, hiệp hội nghề đầu tư có trụ sở tại Mỹ, cấp cho người đỗ ba cấp thi, có đủ kinh nghiệm và được kết nạp hội viên. Chi tiết từng cấp có trong bài CFA là gì?
- ACCA là hiệp hội kế toán thành lập năm 1904 tại Anh. Thứ người Việt gọi là "bằng ACCA" là danh xưng hội viên Chartered Certified Accountant, đi kèm ba điều kiện: thi đỗ, xong mô-đun đạo đức và đủ kinh nghiệm. Cấu trúc môn thi được trình bày trong bài ACCA là gì?
Điểm chung dễ bị bỏ qua là cả hai đều yêu cầu tối thiểu 36 tháng kinh nghiệm làm việc trước khi được dùng danh hiệu. Đỗ hết các bài thi mới là một phần của lộ trình.

2. Bảng so sánh CFA và ACCA
Bảng dưới tóm tắt các tiêu chí người đọc thường cần khi so sánh CFA và ACCA. Số liệu lấy từ trang chính thức của hai tổ chức, truy cập ngày 13/11/2026.
| Tiêu chí | CFA | ACCA |
|---|---|---|
| Tổ chức cấp | CFA Institute (Mỹ), kỳ thi đầu tiên năm 1963 | ACCA (Anh), thành lập năm 1904 |
| Trọng tâm | Phân tích đầu tư, định giá, quản lý danh mục | Kế toán, kiểm toán, thuế, báo cáo tài chính, quản trị tài chính |
| Cấu trúc thi | 3 cấp thi nối tiếp (Level I, II, III) | 13 môn ở ba cấp độ; 11 môn từ tháng 9/2027 |
| Miễn thi theo bằng cấp đã có | Phải đỗ cả ba cấp; CFA Institute không công bố cơ chế miễn cấp thi | Tối đa 9 môn, không miễn ở cấp chiến lược |
| Điều kiện đầu vào | Bằng cử nhân, sinh viên sắp tốt nghiệp hoặc 4.000 giờ kinh nghiệm và/hoặc học đại học | Hai A-Level và ba GCSE hoặc tương đương; có lối vào qua chương trình nền tảng |
| Lịch thi | Level I: tháng 2, 5, 8, 11; Level II: tháng 5, 8, 11; Level III: tháng 2, 8 | 4 kỳ mỗi năm (tháng 3, 6, 9, 12); một số môn thi theo lịch linh hoạt |
| Kinh nghiệm để nhận danh hiệu | 4.000 giờ trong tối thiểu 36 tháng, liên quan đến quyết định đầu tư | 36 tháng có giám sát ở vị trí kế toán, tài chính và 9 mục tiêu nghề nghiệp |
| Ngôn ngữ, chuẩn mực | Tiếng Anh; phần báo cáo tài chính theo IFRS, trừ khi ghi rõ US GAAP | Tiếng Anh; môn báo cáo tài chính theo IFRS |
| Lệ phí thi | 1.140–1.590 USD mỗi cấp; 3.520–4.570 USD cho ba cấp nếu đỗ ngay | 160–282 bảng Anh mỗi môn thi theo kỳ nếu đăng ký đúng hạn (bảng phí Việt Nam, kỳ tháng 3/2027), cộng phí năm và phí miễn môn |
| Duy trì sau khi có danh hiệu | Phí hội viên 299 USD/năm, chưa gồm phí hội địa phương | Phí hội viên 342 bảng Anh/năm (từ 01/01/2027) và yêu cầu học cập nhật (CPD) |
3. Nội dung học: phần khác nhau và phần giao nhau
Khác biệt lớn nhất giữa CFA và ACCA nằm ở câu hỏi mà mỗi chương trình dạy người học trả lời. CFA hỏi "tài sản này đáng giá bao nhiêu và nên nằm ở đâu trong danh mục". ACCA hỏi "số liệu của doanh nghiệp đã được ghi nhận, trình bày và kiểm soát đúng chưa".
3.1. Phần giao nhau
Hai chương trình gặp nhau ở ba mảng: phân tích báo cáo tài chính theo IFRS, tài chính doanh nghiệp (chi phí vốn, định giá cơ bản, quyết định đầu tư dự án) và đạo đức nghề nghiệp. Tuy vậy, góc nhìn khác nhau. Với cùng một khoản lợi thế thương mại, người học ACCA tập ghi nhận và kiểm tra nó trên báo cáo hợp nhất; người học CFA tập điều chỉnh nó khi so sánh các doanh nghiệp để định giá.
3.2. Phần chỉ CFA đi sâu
CFA dành phần lớn đề thi cho các lớp tài sản và danh mục: cổ phiếu, thu nhập cố định, phái sinh, đầu tư thay thế, xây dựng và quản lý danh mục. Ở Level I năm 2027, riêng cổ phiếu và thu nhập cố định đã chiếm 22–28% tỷ trọng đề. ACCA có các môn quản trị tài chính, nhưng không đi sâu vào phân tích thu nhập cố định, phân bổ tài sản hay đánh giá hiệu quả danh mục như CFA.
3.3. Phần chỉ ACCA đi sâu
ACCA có các môn mà CFA gần như không đề cập: kiểm toán và dịch vụ đảm bảo, thuế, luật doanh nghiệp, kế toán quản trị và lãnh đạo chiến lược. Môn thuế và luật có phiên bản theo từng quốc gia. Đây là lý do ACCA gắn chặt hơn với công việc lập, kiểm tra và chịu trách nhiệm về số liệu kế toán.
4. Điều kiện, cách tổ chức thi và yêu cầu kinh nghiệm
CFA và ACCA khác nhau về người được bắt đầu, cách đi qua các bài thi và cách tính kinh nghiệm. Ba khác biệt này ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian hoàn thành.
4.1. Điều kiện đầu vào và miễn thi
CFA nhận người có bằng cử nhân, sinh viên trong khoảng 23 tháng trước tháng tốt nghiệp, hoặc người có tổng 4.000 giờ đi làm và/hoặc học đại học. Dù đã học ngành gì, ai muốn nhận danh hiệu cũng phải đỗ cả ba cấp.
ACCA đặt điều kiện đầu vào ở mức phổ thông (hai A-Level và ba GCSE hoặc tương đương), nhưng xét miễn môn theo chương trình đã học. Người tốt nghiệp ngành kế toán, tài chính có thể được miễn tối đa 9 môn ở hai cấp đầu, mỗi môn được miễn phải trả phí miễn môn.
4.2. Cách tổ chức thi
CFA đi theo ba bước nối tiếp: chỉ được thi cấp sau khi đỗ cấp trước, mỗi bài thi kéo dài khoảng 4,5 giờ và chỉ có bằng tiếng Anh. Mỗi thí sinh được thi tối đa hai lần trong một năm dương lịch, hai lần thi cách nhau ít nhất sáu tháng.
ACCA chia kiến thức thành nhiều môn nhỏ hơn: các môn thi theo kỳ được tổ chức bốn kỳ mỗi năm, mỗi kỳ người học đăng ký tối đa bốn môn và mỗi năm dương lịch tối đa tám môn khác nhau; các môn cấp Kiến thức ứng dụng thi trên máy tính theo lịch linh hoạt. Chương trình đang chuyển sang cấu trúc mới từ tháng 9/2027: còn 11 môn, cấp chiến lược chỉ cần một môn tự chọn, EPSM được bỏ và mỗi cấp có một mô-đun bắt buộc mới (Essential Employability Module); ACCA lưu ý các mô-đun này không phải bản thay thế trực tiếp của EPSM.
4.3. Yêu cầu kinh nghiệm: cùng 36 tháng, cách tính khác nhau
Cả hai chương trình cho phép tích lũy kinh nghiệm trước, trong hoặc sau thời gian thi. Khác biệt nằm ở đơn vị đo: CFA đếm số giờ làm công việc liên quan đến quyết định đầu tư, còn ACCA đếm số tháng làm việc ở vị trí kế toán, tài chính có người giám sát xác nhận, kèm 9 mục tiêu nghề nghiệp.
Với ACCA, tháng làm việc chỉ được tính đủ khi công việc là kế toán, tài chính. ACCA nêu ví dụ: người dành 50% thời gian làm việc cho các nhiệm vụ này thì 12 tháng chỉ được tính 6 tháng kinh nghiệm.
Ví dụ: Một nhân viên hành chính kiêm kế toán dành khoảng một nửa thời gian cho việc kế toán. Sau 24 tháng, người này tích lũy được 24 × 0,5 = 12 tháng kinh nghiệm theo cách tính của ACCA. Nếu sau đó chuyển hẳn sang vị trí kế toán toàn thời gian, người này cần thêm 24 tháng nữa để đủ 36 tháng, tức tổng cộng 48 tháng kể từ ngày bắt đầu đi làm. Nếu giữ nguyên vị trí cũ, mốc này là 72 tháng.
Với CFA, hai điều kiện 4.000 giờ và 36 tháng phải cùng đạt, và chỉ những giờ liên quan trực tiếp đến quy trình ra quyết định đầu tư mới được tính. Cách hai điều kiện này tương tác với nhau, với người làm toàn thời gian và bán thời gian, được tính cụ thể trong bài CFA là gì?
| Trường hợp | CFA | ACCA |
|---|---|---|
| Công việc phù hợp hoàn toàn | Tối thiểu 36 tháng, và phải đủ 4.000 giờ | 36 tháng |
| Một nửa thời gian làm việc phù hợp | Chỉ tính số giờ hợp lệ; CFA Institute không công bố tỷ lệ quy đổi | 72 tháng |
Vì vậy, tốc độ thi đỗ không quyết định thời điểm nhận danh hiệu nếu kinh nghiệm chưa đủ. Một người thi nhanh nhưng mới đi làm vẫn phải chờ mốc 36 tháng.
5. Lệ phí thi CFA và ACCA
Lệ phí CFA tính theo từng lần đăng ký thi cấp, trả bằng đô la Mỹ; lệ phí ACCA gồm nhiều khoản nhỏ, trả bằng bảng Anh và khác nhau theo quốc gia. Hai cách thu phí này khiến việc so sánh tổng chi phí cần nhiều giả định.
Với CFA, phí mỗi cấp là 1.140 USD (đăng ký sớm) hoặc 1.490 USD (tiêu chuẩn) ở Level I, II và 1.240 USD hoặc 1.590 USD ở Level III. Tổng phí thi ba cấp, nếu đỗ ngay lần đầu, là 3.520–4.570 USD. Phí đổi lịch thi trong cùng kỳ thi là 250 USD mỗi lần.
Với ACCA, bảng phí áp dụng cho Việt Nam (truy cập 13/11/2026) gồm các khoản chính sau:
| Khoản phí ACCA (bảng phí Việt Nam) | Mức phí |
|---|---|
| Phí đăng ký lần đầu | 36 bảng Anh tại ngày truy cập (trang hiển thị mức 89 bảng Anh bị gạch, không ghi thời hạn áp dụng) |
| Phí thường niên học viên năm 2027 | 146 bảng Anh; năm đầu giảm còn 58 bảng Anh |
| Phí miễn môn | 86 bảng Anh mỗi môn cấp Kiến thức ứng dụng; 114 bảng Anh mỗi môn cấp Kỹ năng ứng dụng |
| Phí thi môn cấp Kỹ năng ứng dụng, kỳ tháng 3/2027 | 160 bảng Anh (đăng ký tiêu chuẩn); 409 bảng Anh (đăng ký muộn) |
| Phí thi SBL / SBR / môn tự chọn, kỳ tháng 3/2027 | 282 / 208 / 208 bảng Anh (đăng ký tiêu chuẩn); 467 bảng Anh (đăng ký muộn) |
| Mô-đun đạo đức và kỹ năng nghề nghiệp (EPSM) | 83 bảng Anh |
Các môn cấp Kiến thức ứng dụng thi trên máy tính, lệ phí do trung tâm thi tự đặt hoặc theo bảng phí thi từ xa riêng.
Bảng phí ACCA hiện chưa cho phép cộng ra tổng chi phí của một lộ trình hoàn chỉnh. Ở cấp Kỹ năng ứng dụng và cấp chiến lược, cấu trúc hiện hành chỉ còn hai kỳ thi (tháng 3 và tháng 6/2027), mỗi kỳ tối đa bốn môn, nên người bắt đầu học từ cuối năm 2026 sẽ thi các môn còn lại theo cấu trúc mới từ tháng 9/2027, với biểu phí chưa công bố. Ngoài phí thi từng môn, người học còn trả phí đăng ký, phí thường niên mỗi năm, phí miễn môn nếu có và lệ phí các môn cấp Kiến thức ứng dụng.
Lưu ý: Hai chương trình dùng hai đồng tiền và hai cách thu phí khác nhau, nên không nên so sánh "CFA đắt hơn" hay "ACCA rẻ hơn" chỉ bằng phí một bài thi. Tổng chi phí phụ thuộc số lần thi lại, số môn được miễn, số năm duy trì tư cách học viên và tỷ giá tại thời điểm thanh toán.
6. CFA hay ACCA khó hơn? Đọc tỷ lệ đỗ thế nào
Tỷ lệ đỗ của CFA và ACCA nằm trong cùng một vùng, nên con số này không đủ để kết luận chương trình nào khó hơn. Các kỳ thi CFA từ 11/2025 đến 08/2026 có tỷ lệ đỗ 39–45% ở Level I, 42–45% ở Level II và 47–50% ở Level III. Ở kỳ thi tháng 9/2026, tỷ lệ đỗ các môn ACCA dao động từ 41% đến 54%, bình quân giản đơn của 11 môn là 47,5%.

Có ba lý do không thể đặt hai tỷ lệ này cạnh nhau để so độ khó. Thứ nhất, đơn vị đo khác nhau: một bài thi CFA bao trùm kiến thức của cả một cấp, còn ACCA chia kiến thức thành nhiều môn nhỏ hơn. Thứ hai, nhóm thí sinh khác nhau: ACCA cho miễn tới 9 môn theo bằng cấp đã có, nên người dự thi một môn cấp Kỹ năng ứng dụng có thể chưa từng thi các môn cấp trước; còn mọi thí sinh CFA đều bắt đầu từ Level I. Thứ ba, mỗi con số chỉ cho biết bao nhiêu thí sinh đỗ trong kỳ đó; người trượt được đăng ký thi lại, nên con số này không cho biết bao nhiêu người cuối cùng đi hết chương trình. Lỗi nhân tỷ lệ đỗ của các cấp hoặc các môn với nhau đã được phân tích trong bài CFA là gì? và ACCA là gì?
7. Nên học CFA hay ACCA? Đối chiếu theo công việc mục tiêu
Không có chương trình nào phù hợp hơn cho mọi người; câu trả lời phụ thuộc vào việc nội dung học có trùng với công việc hằng ngày mà người đọc hướng tới hay không. Bảng dưới đối chiếu một số nhóm công việc với phần nội dung của mỗi chương trình, không xếp hạng hai chương trình.
| Nhóm công việc | Nội dung CFA liên quan | Nội dung ACCA liên quan |
|---|---|---|
| Kiểm toán độc lập, kế toán tổng hợp | Ít: chỉ phần phân tích báo cáo tài chính | Nhiều: kế toán, kiểm toán, báo cáo tài chính, thuế |
| Kế toán quản trị, FP&A trong doanh nghiệp | Một phần: tài chính doanh nghiệp | Nhiều: kế toán quản trị, quản trị hiệu quả, quản trị tài chính |
| Phân tích cổ phiếu, trái phiếu | Nhiều: định giá, thu nhập cố định, cổ phiếu | Một phần: phân tích báo cáo tài chính, định giá cơ bản |
| Quản lý quỹ, quản lý danh mục, tư vấn tài sản | Nhiều: xây dựng và quản lý danh mục, đạo đức nghề đầu tư | Ít |
| Tài chính doanh nghiệp, M&A | Một phần: định giá, tài chính doanh nghiệp | Một phần: quản trị tài chính nâng cao, báo cáo hợp nhất |
Công việc của chuyên viên phân tích tài chính được mô tả trong bài Financial Analyst là gì?
Ngoài nội dung, một số câu hỏi giúp tự đối chiếu:
- Công việc mục tiêu có yêu cầu giấy phép do nhà nước cấp không? Ví dụ, ký báo cáo kiểm toán tại Việt Nam cần chứng chỉ kiểm toán viên do Bộ Tài chính cấp; cả CFA lẫn ACCA đều không tự động thay thế chứng chỉ này. Các loại chứng chỉ này được giải thích trong bài CPA là gì?
- Có thể làm công việc phù hợp đủ 36 tháng trong thời gian học không, vì cả hai chương trình đều tính kinh nghiệm theo loại công việc?
- Lịch học nào hợp với bản thân hơn: ba bài thi lớn, mỗi bài khoảng 300 giờ ôn theo khảo sát của CFA Institute, hay nhiều môn nhỏ thi rải ra trong bốn kỳ mỗi năm?
Người làm quản trị rủi ro tại ngân hàng thường so sánh thêm với FRM, xem bài FRM là gì?
8. Những hiểu nhầm thường gặp khi so sánh CFA và ACCA
8.1. "CFA tỷ lệ đỗ thấp hơn nên khó hơn và giá trị hơn"
Như mục 6, tỷ lệ đỗ mỗi kỳ của hai chương trình nằm trong cùng một vùng, khoảng 39–54%, và không đo cùng một thứ. Giá trị của một danh hiệu với người tuyển dụng phụ thuộc vào mức độ liên quan đến công việc, không phụ thuộc vào tỷ lệ đỗ.
8.2. "ACCA chỉ dành cho người làm kế toán"
ACCA có các môn quản trị tài chính, quản trị hiệu quả và lãnh đạo chiến lược, nên cũng liên quan đến công việc tài chính doanh nghiệp, kiểm soát nội bộ và quản trị. Tuy vậy, trọng tâm của chương trình vẫn là số liệu kế toán và báo cáo tài chính.
8.3. "Đỗ hết các bài thi là có bằng"
Cả hai chương trình đều cần thêm kinh nghiệm và thủ tục kết nạp hội viên. Người đỗ cả ba cấp CFA nhưng chưa đủ kinh nghiệm chưa được ghi "CFA" sau tên; người đỗ hết các môn ACCA nhưng chưa đủ kinh nghiệm mới có tư cách affiliate.
8.4. "Học cả hai thì được miễn một phần của chương trình kia"
Danh hiệu CFA yêu cầu mọi người đỗ cả ba cấp, kể cả hội viên ACCA. Ngược lại, người đã có CFA muốn học ACCA vẫn phải tra cơ chế miễn môn của ACCA theo bằng cấp đã có. Phần kiến thức giao nhau (báo cáo tài chính theo IFRS, tài chính doanh nghiệp) giúp việc ôn thi nhẹ hơn, nhưng không thay cho bài thi.
9. Câu hỏi thường gặp
Có thể học CFA và ACCA cùng lúc không?
Không có quy định cấm, vì hai tổ chức độc lập với nhau. Giới hạn thực tế là thời gian ôn tập: một cấp CFA cần khoảng 300 giờ ôn theo khảo sát thí sinh đã đỗ, trong khi ACCA có nhiều môn thi rải trong năm.
Không học kế toán có thi ACCA được không?
Được, nếu đáp ứng điều kiện đầu vào tối thiểu của ACCA hoặc bắt đầu từ chương trình nền tảng. Người không học kế toán thường được miễn ít môn hơn, nên phải thi nhiều môn hơn.
Sinh viên năm mấy thi được CFA?
Theo quy định ghi danh của CFA Institute, sinh viên có thể thi Level I từ khoảng hai năm trước tháng tốt nghiệp (không quá 23 tháng). Điều kiện cho Level II và Level III chặt hơn; chi tiết có trong bài CFA là gì?
Kết luận
CFA và ACCA khác nhau chủ yếu ở nghề mà nội dung học phục vụ: CFA cho phân tích đầu tư và quản lý danh mục, ACCA cho kế toán, kiểm toán và báo cáo tài chính. Cả hai đều cần tối thiểu 36 tháng kinh nghiệm và có tỷ lệ đỗ mỗi kỳ trong cùng một vùng, nên độ khó hay lệ phí một bài thi không phải tiêu chí đủ để so sánh. Cách đối chiếu hữu ích hơn là đặt nội dung từng chương trình cạnh công việc hằng ngày của vị trí mình hướng tới.
Nguồn tham khảo
- CFA Institute, CFA Program overview: https://www.cfainstitute.org/programs/cfa-program
- CFA Institute, How to become a CFA charterholder: https://www.cfainstitute.org/programs/cfa-program/charter
- CFA Institute, CFA Program exam information: https://www.cfainstitute.org/programs/cfa-program/exam
- CFA Institute, Dates & fees: https://www.cfainstitute.org/programs/cfa-program/dates-fees
- CFA Institute, CFA Program policies: https://www.cfainstitute.org/programs/cfa-program/policies
- CFA Institute, Pricing changes for CFA Program (18/12/2024): https://www.cfainstitute.org/about/press-room/2024/pricing-changes-for-cfa-program
- CFA Institute, Membership renewal: https://www.cfainstitute.org/membership/renew
- CFA Institute, CFA Program candidate exam results: https://www.cfainstitute.org/sites/default/files/docs/programs/cfa-program/candidate-resources/cfa-exam-results-pass-rate-infographic.pdf
- ACCA, Fees and charges (Việt Nam): https://www.accaglobal.com/vn/en/qualifications/accountancy-career/fees/fees-charges-vietnam.html
- ACCA, ACCA Qualification structure and requirements: https://www.accaglobal.com/uk/en/student/getting-started/acca-qualification-structure.html
- ACCA Việt Nam, Practical Experience Requirement: https://www.accaglobal.com/vn/en/qualifications/glance/acca/how/acca-qualification-practical-experience-requirement--per-.html
- ACCA, 36 months' practical experience: https://www.accaglobal.com/uk/en/student/practical-experience-per/36-months-practical-experience.html
- ACCA, FAQs on the future ACCA Qualification: https://www.accaglobal.com/gb/en/help/future-qualification.html
- ACCA, kết quả kỳ thi tháng 9/2026: https://www.accaglobal.com/gb/en/news/2026/October/Sept-exams.html
Đọc tiếp: CPA là gì? CPA Việt Nam và CPA quốc tế